Böylece Irak'taki Amerikan askerî varlığı 8 sene sonra sona ermiş olacak.
Esasen Obama yönetimi, Pentagon'un ısrarıyla 2011'den sonra da Irak'ta belli bir Amerikan askerî varlığının kalmasına karar vererek, bunun için Maliki hükümeti ile yaklaşık bir yıldır çeşitli müzakereler yürütüyor, bu konuda zaman zaman umuda da kapılıyordu. Ne var ki, geçen cuma günü Başkan Obama ile Başbakan Maliki arasında yapılan telekonferansta bu konuda anlaşma çıkmadı, konu tamamen kapandı. Sonuçta Başkan Obama'nın bizzat ilan ettiği üzere Amerikan askerî varlığının 2011'den sonra da kalma hevesi tamamen suya düştü.
Başkan Obama elbette bu sonucu beklemiyordu; zira bekleseydi bir yıldır Maliki hükümeti ile müzakere etmezdi. Sonucu baştan görür, kabul eder, geriye bakmazdı. Bu bakımdan müzakerelerin sonuçsuz kalması Obama'nın Irak diplomasisi bakımından bir fiyasko olarak addedilebilir. Ayrıca bu sonuç, Amerika'nın Irak siyaseti üzerindeki kalan nüfuz ve ağırlığının ne kadar hafiflemiş ve zayıflamış olduğunu da ortaya açıkça koymuş bulunuyor. Bunu da ilgili herkes ve çevre şimdiden bilmeli bize göre.
Bugün Pentagon, Irak'tan günde ortalama 550 asker çekiyor. Bu hızla ve miktarla giderse yıl sonuna kadar çekilmeyi tamamlamış olacak. Üs olarak da birkaç yıl önce 550 olan üs sayısını bugün 18'e indirmiş bulunuyor. 532 üssü de ya kapatmış, ya da Irak güvenlik kuvvetlerine devretmiş durumda.
Pentagon çekilme sürecine hızla devam ederken aynı zamanda işgal sonrası Irak'ta kurduğu askerî bölge karargâhlarını da kapatıyor. Bu çerçevede geçen hafta perşembe günü kuzey bölgesi karargâhını kapattı, bunun bünyesinde görev yapan 750 askeri geri çekti. Bu karargâh, kapatılan ikinci bölge karargâhı oluyor. Esasen Irak'ta Pentagon doğu, batı, güney, kuzey olarak 4 karargâh kurmuş, askerî organizasyonunu buna göre yapmıştı.
Son kapattığı kuzey karargâhı Musul, Kerkük ve Kürt bölgesini kapsıyor, burada bulunan kuvvet son yıllarda Kürt bölgesi sınırları ile Arap bölgesi sınırları arasında bir tür tampon kuvvet görevi yapıyor, bölgede çıkması muhtemel karışıklık ve ihtilaflara karşı bir tür önleyici kuvvet olarak bulunuyordu. Özellikle Kerkük konusunda caydırıcı bir kuvvet olarak iş yapıyordu. Haberlere göre, artık genel çekilme ile birlikte bu kuvvetin caydırıcı, yatıştırıcı ve önleyici görevi sona ermiş bulunuyor. Bu şüphesiz Türkiye'yi de önemle ve yakından ilgilendiren bir gelişme sayılır.
Birçok açıdan hem olumlu ve hem de olumsuz yönleri olan ciddi bir gelişme ve sonrasını takip etmek gerekiyor. Olumsuz yönü şüphesiz Amerikan kuvvetinin dizginlediği Kürt yönetiminin bundan sonra bölgede ne yapacağı ile ilgili niyet ve planları. Özellikle de Kerkük konusundaki niyet ve muhtemel planları. Olumlu yönü ise bu yönetim artık bundan böyle Amerikan askerî himayesinden faydalanamayacak. Bu da Türkiye'yi bu yönetime karşı bundan böyle daha güçlü ve sözü daha çok dinlenir hale yükseltecek. Esasen, Amerikan kuvvetlerinin Irak'ta, özellikle kuzeyde kalmasını en çok arzu eden bu bölgesel yönetimdi. Ancak bu isteği gerçekleşemedi.
Çekilmeden sonra Türkiye'yi ilgilendiren başka konular da elbette var. Mesela Türkiye-Irak-Amerika arasındaki üçlü mekanizmanın geleceği ne olacak? Bu mekanizma yılbaşından sonra da var olmaya devam edecek mi? Edecekse nasıl ve hangi şartlarda? Bir başka konu da Amerikan istihbarat kaynaklarının Kuzey Irak ile ilgili Türkiye'ye sağladıkları anlık istihbarat konusu. Bu istihbarat şüphesiz en başta Kuzey Irak üzerinde uçan Amerikan insansız hava araçlarından temin ediliyor. Bunlar herhâlde Global Hawk, Predator ya da başka tür araçlardan geliyor. Bu çerçevede Amerikan kuvvetleri ve söz konusu araçlar 2012 başından itibaren Irak'ta ve bölgede olmayacaklarına göre, bu anlık istihbarat konusu ne olacak, o tarihten sonra bu konu nasıl halledilecek?
Bu ve benzeri hayatî soruların cevaplarının bugünden aranması gerekiyor; zira yaklaşık iki ay sonra Irak'ta tamamen farklı bir durum ortaya çıkacak. Buna hiç şüphe yok. Amerika Irak'tan çekilirken çok kapsamlı düşünmeye başlamak gerek.
(Kaynak: Zaman, 24 Ekim 2011)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder